Bu yazıyı bir web tasarım ajansı yazıyor, dolayısıyla bir çıkar çatışması var. O yüzden baştan söyleyelim: aşağıda “bizi seçin” demiyoruz. Doğru soruları sorduğunuzda bazı durumlarda cevabın “ajansa ihtiyacınız yok” olduğunu da yazıyoruz.
Amaç şu: elinize üç teklif geldiğinde hangisinin ne anlama geldiğini okuyabilmeniz.
“En iyi” firma diye bir şey yok
Arama kutusuna “en iyi web tasarım firmaları” yazdığınızda çıkan listeler genellikle ya reklam ya da o listeyi yapan firmanın kendisini birinci sıraya koyduğu içeriklerdir. Objektif bir “en iyi” sıralaması yoktur, çünkü kriter projeye göre değişir.
Kurumsal bir tanıtım sitesi için mükemmel olan ekip, karmaşık bir e-ticaret entegrasyonunda zorlanabilir. Uluslararası ödüllü bir tasarım stüdyosu, aylık bakım ve hızlı destek konusunda ağır işleyebilir. Doğru soru “en iyi kim” değil, “benim projem için doğru olan kim”.
Ajans, freelancer, hazır platform: hangisi ne zaman
Hazır platform (Wix, Squarespace, WordPress teması kendiniz kurarsanız). Bütçesi çok kısıtlı, içeriği basit, 3-5 sayfalık bir tanıtım sitesi için makul bir başlangıç. Aylık ödeme yaparsınız, tasarım şablondan gelir. Sınırı şu: özelleştirme ihtiyacınız arttığında duvara çarparsınız ve göç etmek baştan yapmaktan pahalı olabilir.
Freelancer. Tek kişi, düşük genel gider, dolayısıyla genellikle daha ucuz. Küçük ve net kapsamlı projelerde çok verimli olabilir. Riskleri: tek kişiye bağımlılık (hastalık, iş değişikliği, ulaşılamama), tasarım-yazılım-SEO üçünün aynı kişide aynı düzeyde bulunmasının nadir olması, ve teslim sonrası desteğin belirsizliği.
Ajans. Ekip halinde çalışma, süreç, sözleşme, teslim sonrası süreklilik. Daha pahalı. Karmaşık projeler, kurumsal onay süreçleri, uzun vadeli bakım ve birden fazla disiplinin gerektiği işler için mantıklı.
Dürüst özet: beş sayfalık bir kartvizit siteniz olacaksa ve bütçeniz çok kısıtlıysa ajansa gitmek gereksiz olabilir. Ama site sizin satış kanalınızsa, ölçülebilir hedefleriniz varsa ve yıllar boyunca gelişmesi gerekiyorsa, en ucuz seçenek genelde en pahalıya gelen olur.
Sormanız gereken 9 soru
- Bu projeye kim çalışacak? Satış görüşmesine gelen kişi ile işi yapacak kişi aynı mı? Değilse yapacak kişiyle tanışmak isteyin. Taşeronlaştırma varsa bunu baştan bilin — kötü bir şey değil, ama kime ulaşacağınızı bilmeniz gerekir.
- Süreç nasıl işliyor ve benden ne zaman ne isteniyor? İyi bir ajans size aşamaları ve her aşamada sizden bekleneni yazılı verir. Bu netlik yoksa proje uzar, çünkü gecikmelerin çoğu “içerik bekleniyor” halinden çıkar.
- Site hangi altyapıda kurulacak ve neden? WordPress, özel yazılım, headless bir yapı — hepsinin yeri var. Önemli olan seçimin gerekçesi. “Biz her zaman şunu kullanırız” cevabı, sizin ihtiyacınıza bakılmadığını gösterir.
- Teslimden sonra siteyi kendim güncelleyebilecek miyim? İçerik yönetim paneli verilecek mi, eğitim var mı? Her metin değişikliği için ajansa dönmek zorundaysanız bu gizli bir maliyettir.
- Mobil hız ve teknik SEO altyapısı kapsamda mı? Bugün bir sitenin mobilde hızlı açılması ve arama motorunun düzgün tarayabilmesi lüks değil, asgari şart. Somut bir hedef isteyin: teslimde mobil PageSpeed skoru kaç olacak? Bu konuda ne isteyeceğinizi bilmek için teknik SEO kontrol listemize bakabilirsiniz.
- İçeriği kim üretecek? Metinler ve görseller çoğu projenin en çok tıkandığı yer. Siz yazacaksanız bunu takvime koyun; ajans yazacaksa fiyatta olduğundan emin olun.
- Kaç revizyon hakkım var ve revizyon nedir? “Sınırsız revizyon” gerçekçi değil ve genellikle sözleşmede başka bir yerde sınırlanır. Net bir sayı ve revizyonun tanımı (renk değişikliği mi, sayfa yapısının yeniden kurulması mı) daha güvenilirdir.
- Teslimden sonra ne oluyor? Bakım, güncelleme, yedekleme, güvenlik, destek süresi. Ücretli mi, ne kadar süre dahil, acil durumda ne kadar sürede dönülüyor?
- Benim sektörümde çalıştınız mı, sonuç neydi? Sektör deneyimi şart değil ama işe yarar. Daha önemlisi: sonucu rakamla anlatabiliyorlar mı?
Bu sorulara verdiğimiz cevapları ve tamamladığımız projeleri referanslarımız sayfasında görebilirsiniz.
Portföy nasıl okunur
Portföyde güzel görsellere bakmak yeterli değil. Şunları yapın:
Canlı siteleri açın. Portföydeki görsel ile bugünkü site aynı mı? Bazı ajanslar yıllar önce yaptığı, sonra başka biri tarafından değiştirilmiş işleri hâlâ gösterir.
Telefonunuzdan test edin. Masaüstünde muhteşem, mobilde bozuk siteler yaygın.
Hızını ölçün. Google PageSpeed Insights’a portföydeki üç siteyi girin. Ajansın kendi teslim kalitesi hakkında en dürüst veri bu.
Kendi sitelerine bakın. Bir web tasarım firmasının kendi sitesi yavaşsa, mobilde bozuksa veya arama sonuçlarında hiç görünmüyorsa bu bir bilgidir.
Çeşitliliğe bakın. Bütün işler birbirinin aynısıysa muhtemelen tek bir şablon üzerinde çalışıyorlar.
Teklifleri karşılaştırma
Farklı ajanslardan gelen teklifler genellikle karşılaştırılamaz halde olur. Aynı satırlara indirgeyin:
| Kalem | Sorulacak |
| Sayfa sayısı | Kaç özgün sayfa tasarımı, kaç şablon tekrarı |
| Tasarım | Sıfırdan özel mi, hazır tema uyarlaması mı |
| İçerik | Metin ve görsel kimde |
| Dil | Tek dil mi, çok dil mi; çeviri kimde |
| Teknik SEO | Kapsamda mı, hangi maddeler |
| Hız hedefi | Teslimde beklenen mobil skor |
| Entegrasyonlar | Form, ödeme, ERP, CRM, analitik |
| Eğitim | Panel eğitimi var mı, kaç saat |
| Destek | Kaç ay dahil, sonrası ne kadar |
| Yedekleme | Kim yapıyor, ne sıklıkla |
| Teslim süresi | Aşamalı takvim |
| Ödeme planı | Peşin oranı, kalan taksitler |
Bu tabloyu doldurttuğunuzda üç teklif arasındaki fiyat farkının nereden geldiği çoğu zaman kendiliğinden ortaya çıkar. Fiyat kalemlerini daha ayrıntılı görmek için web sitesi fiyatları yazımıza bakabilirsiniz.
Kırmızı bayraklar
Görüşmeden fiyat veren. Ne yapacağını bilmeden fiyat veren, sonradan artıracak demektir.
“Google’da birinci sıra garantisi” veren. Hiç kimse bunu garanti edemez. Bu vaadi duyduğunuz an diğer her şeyi sorgulamaya başlayın.
Sözleşme yapmak istemeyen. Kapsam, süre, ödeme ve teslim yazılı olmalı.
Erişimleri paylaşmayan. Domain, hosting, analitik ve Search Console hesapları sizin adınıza olmalı. Ajansın kendi hesabında tutulan bir domain, ayrılırken sorun olur.
Aşırı düşük fiyat. Piyasanın belirgin altında bir fiyat genellikle bir yerden kısılıyor demektir: içerik otomatik üretiliyor, tasarım şablon, ya da teslim sonrası destek yok.
Referans vermeyen. Gizlilik sözleşmesi olan projeler olabilir, ama hiçbir müşterisiyle görüştürmeyen bir ajans dikkat gerektirir.
Sözleşmede olması gerekenler
- Kapsam: sayfa listesi ve fonksiyon listesi ekte
- Teslim takvimi ve aşama onayları
- Revizyon sayısı ve revizyon tanımı
- Ödeme planı ve gecikme koşulları
- Telif hakkı: tasarım ve kodun mülkiyeti size geçiyor mu
- Kaynak dosyalar: teslimde tasarım kaynak dosyaları veriliyor mu
- Erişim listesi: domain, hosting, panel, analitik
- Destek süresi ve kapsamı
- Fesih koşulları ve yarı yolda kalma durumunda ne olacağı
Telif maddesi özellikle önemli. Bazı sözleşmelerde tasarım ajansın malı kalır; siteyi kullanma hakkınız olur ama başka bir ekiple geliştirmek isterseniz sorun çıkar.
Teslim aldığınızda kontrol edin
Ödemenin son taksitini yapmadan önce şunları test edin: mobilde her sayfa düzgün açılıyor mu, formlar gerçekten mail gönderiyor mu, SSL sertifikası aktif mi, Google Analytics ve Search Console kurulu mu, tüm sayfa başlıkları ve açıklamaları doldurulmuş mu, 404 sayfası var mı, yedekleme kurulmuş mu.
Eski bir siteden geçiş yaptıysanız bir madde daha var ve en çok atlanan budur: eski adreslerden yenilerine yönlendirme kuruldu mu? Kurulmadıysa Google’daki mevcut sıralamalarınızı ve size gelen bağlantıları kaybedersiniz. Bu, site yenileme projelerinde en pahalı sessiz hatadır.
İyi bir ajans size ne sorar?
Bu kriter listede en çok gözden kaçan ama en ayırt edici olanıdır: görüşmede kim daha çok soru soruyor?
Sadece “kaç sayfa olacak, bütçeniz ne kadar” diye sorup teklif hazırlayan bir ajans, sitenizi bir üretim kalemi olarak görüyor demektir. İşini bilen bir ekip şunları sorar:
- Bu siteden ne bekliyorsunuz, başarıyı neyle ölçeceksiniz?
- Müşteriniz size nasıl ulaşıyor bugün — telefon, form, referans, sosyal medya?
- Satış süreciniz nasıl işliyor? Ziyaretçi ilk temastan sonra ne yaşıyor?
- Rakiplerinizden en çok hangi konuda ayrışıyorsunuz?
- Mevcut sitenizde en çok hangi sayfa geziliyor, hangi soru en çok geliyor?
- İçeriği kim hazırlayacak, karar merci kim olacak?
- Bir yıl sonra bu siteye ne eklemek isteyeceksiniz?
Son soru özellikle önemli. Bugünkü ihtiyacınıza göre kurulan ama yarın büyümeye kapalı bir altyapı, iki yıl sonra baştan yapmak anlamına gelir.
Bu soruların sorulmadığı bir görüşmeden çıkan teklif, muhtemelen sizin işinize değil, ajansın standart paketine göre yazılmış olacak.
Kimyayı da hesaba katın
Teknik kriterler kadar önemli ama ölçülmesi zor bir şey var: bu ekiple 6-10 hafta boyunca çalışacaksınız, sonra da yıllarca konuşacaksınız.
Görüşmede şunlara dikkat edin. Söylediklerinizi not alıyorlar mı? Anlamadıkları bir şeyi sormaktan çekiniyorlar mı? Sizin fikrinize katılmadıklarında bunu söylüyorlar mı, yoksa her şeye “olur” mu diyorlar?
Her şeye “olur” demek iyi bir işaret değil. Deneyimli bir ekip, işe yaramayacağını düşündüğü bir talebe gerekçesiyle itiraz eder. Bu itirazı duymak, sonradan kötü bir sonucu görmekten iyidir.
Sıkça sorulan sorular
Kaç firmadan teklif almalıyım? Üç yeterli. Daha fazlası karar vermeyi kolaylaştırmıyor, sadece süreci uzatıyor.
En düşük teklifi seçmek her zaman yanlış mı? Hayır. Kapsam aynıysa ve ajans işi tanımlıyorsa düşük fiyat verimlilik göstergesi olabilir. Yanlış olan, kapsamı karşılaştırmadan sadece rakama bakmak.
Portföyü olmayan yeni bir ekiple çalışmak riskli mi? Riskli ama imkânsız değil. Böyle bir durumda küçük bir işle başlayın, ödemeyi aşamalara bağlayın ve sözleşmeyi sıkı tutun.
Yurt dışından daha ucuza yaptırabilir miyim? Fiyat avantajı olabilir. Bedeli genellikle iletişim ve zaman dilimi farkı, Türkçe içerik hassasiyetinin kaybı, ve sorun çıktığında hukuki takibin zorluğu olur.
Mevcut ajansımdan memnun değilim, ne yapmalıyım? Önce yazılı olarak somut şikâyetlerinizi iletin ve süre verin; çoğu sorun iletişim eksikliğinden çıkıyor. Ayrılacaksanız erişimlerinizi ve kaynak dosyalarınızı devir öncesi teslim aldığınızdan emin olun.
Site yapıldıktan sonra SEO ayrı bir iş mi? Teknik SEO altyapısı site yapımının parçası olmalı. İçerik üretimi, kelime hedefleme ve bağlantı çalışması ise süreklilik gerektiren ayrı bir iştir.
Sorularınızı bize de sorun
Yukarıdaki dokuz soruyu bize de sorun. Görüşme öncesi sitenizi ve rakiplerinizi inceliyor, ne yapılması gerektiğini ücretsiz raporluyoruz. Kapsamı netleştirmeden fiyat vermiyoruz.
Kurumsal web tasarım hizmetimiz hakkında ayrıntılı bilgi alabilir veya doğrudan yazabilirsiniz.
Ücretsiz keşif görüşmesi için bize ulaşın veya arayın: 0543 331 86 66
